Mianowany/dyplomowany - kiedy Ci się zapali lampka, że warto…?

---

Lata edukacji ucznia w szkole polonijnej zwieńczone sukcesem egzaminów z języka polskiego na poziomie GCSE i A-level, czy lata pracy nauczyciela na rzecz przyszłych pokoleń Polaków w szkole polonijnej, to kwestie, które uczniom i nauczycielom dają szansę awansów, czyli otrzymania certyfikatu znajomości języka polskiego w przypadku uczniów, czy awansu zawodowego nauczyciela i kwalifikacji w stopniu mianowania i dyplomowania.

Dzisiaj role ucznia i nauczyciela podlegają zmianom. Edukacja sprawiła, że stali się niemalże partnerami, w realizacji celu, którym dla każdego z nich jest osiągnięcie ważnych dla nich awansów. Dla ucznia szósty dzień edukacji w szkole polonijnej, to niezwykłe wyzwanie i poświecenie, podczas gdy, większość polskich dzieci, które mogłyby uczyć się języka polskiego, historii, kultury, tradycji i obyczajów w szkołach polonijnych, nie uczęszczają do tych placówek. Z kolei dla nauczyciela niewątpliwie satysfakcją i awansem, chociaż nie tym formalnym, jest sprawowanie pieczy nad kształtowaniem się i wychowaniem w duchu polskości przyszłych pokoleń Polaków, nieustanne niesienie kaganka oświaty, a to stanowi odpowiedzialność i misję, której nie da się wypełnić bez poświęcenia i pasji do wybranego zawodu. Lata pracy w szkołach polonijnych na emigracji to czas, który obie strony wykorzystują na awans. Zarówno dla jednej, jak i drugiej grupy, będzie on przydatnym aspektem na przyszłość.

Matura otwiera drzwi

Dla uczniów awansem jest osiągnięcie promocji do kolejnej klasy, rozwój w posługiwaniu się językiem, pogłębienie wiedzy, nabycie nowych kompetencji, czy wreszcie zdane egzaminy maturalne z języka polskiego w Wielkiej Brytanii. Certyfikat Polish A-level nie bez powodu od lat nazywany przepustką do lepszej przyszłości, gwarantuje szereg możliwości począwszy od wyboru uczelni, kraju, w którym będzie kontynuowana edukacja na wyższym poziomie poprzez wybór zatrudnienia na ścieżce zawodowej. Polska matura zaliczona na Wyspach Brytyjskich otwiera drzwi do budowania kariery, umacnia w poczuciu nabycia polskiej tożsamości i znajomości języka na wszystkich wymaganych poziomach kompetencyjnych. Składają się na nią egzaminy na poziomie Polish GCSE i potem na poziomie Polish A-level, przy czym pierwszy egzamin jest sprawdzeniem kompetencji językowych z mówienia, słuchania, pisania i czytania w obrębie trzech zakresów tematycznych, które podaje specyfikacja AQA, a z kolei egzamin dojrzałości Polish A-level składa się z trzech arkuszy egzaminacyjnych i wymagana jest na nim znajomość tematyki podanej w specyfikacji, jednej lektury spośród trzech („Tango” Sławomira Mrożka, „Popiół i diament” Jerzego Andrzejewskiego, „Brzeziny” i „Panien z Wilka” Jarosława Iwaszkiewicza, dwóch opowiadań traktowanych jako wybór jednej lektury), jednego filmu spośród dwóch („Przypadek” Krzysztofa Kieślowskiego”, „Katyń” Andrzeja Wajdy) oraz przygotowanie projektu badawczego na jeden z czterech podanych tematów, wśród których znajdują się: Komunizm w Polsce, Ruch oporu, Turystyka w Polsce i Rasizm w Polsce.

Wzrasta status nauczyciela

Z kolei nauczyciel doświadczenie i kompetencje do pozyskania awansu uznaniowego poszerza każdego dnia, a w przypadku nauczycieli polonijnych – w każdy sobotni poranek pracy w szkole sobotniej. Wówczas, gdy wskazuje drogowskazy swoim uczniom, kiedy rozbudza w nich ciekawość i zainteresowanie, pokazuje sens pogłębiania wiedzy i szlifowania języka w pisaniu, mówieniu, czytaniu i słuchaniu oraz kiedy sam nieustannie się dokształca. W życiu zawodowym zdaje szereg egzaminów, bierze udział w szkoleniach, które prowadzą go do uzyskania awansu zawodowego, również możliwego do uzyskania wśród nauczycielki polonijnych, którzy pracują w polskich szkołach sobotnich i uczą języka polskiego, historii, geografii w języku polskim. Jak osiągnąć ten cel? I jakie warunki należy spełnić, aby zostać nauczycielem mianowanym, czy dyplomowanym oraz czy warto zadać sobie trud, aby uzyskać dokument? – poruszamy te kwestie na łamach Edukatora.

Kto może rozpocząć starania?

Awans zawodowy nauczyciela jest procesem podnoszenia kwalifikacji przez nauczycieli, wychowawców oraz pracowników pedagogicznych, którzy pracują w przedszkolach, szkołach podstawowych, ponadpodstawowych, artystycznych, placówkach oświatowo-wychowawczych, placówkach kształcenia ustawicznego, artystycznych, centrach kształcenia zawodowego, placówkach doskonalenia nauczycieli i szkołach polonijnych, również tych, które funkcjonują poza granicami Polski tylko w soboty. To szansa uznania swojego dorobku zawodowego dla tych nauczycieli, którzy posiadając niezbędne wyższe wykształcenie (studia magisterskie lub licencjackie ukończone na kierunku zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem w szkole), uprawnienia pedagogiczne oraz wymagane w procesie awansu dokumenty. Pracując w polskich szkołach uzupełniających między innymi w Zjednoczonym Królestwie, mogą sięgnąć po awans zawodowy i otrzymać tytuł nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego. Od roku 1 września 2022 funkcjonują tylko te dwa wymienione stopnie, natomiast zrezygnowano ze stopnia nauczyciela stażysty i nauczyciela kontraktowego. Zmiany wprowadzone przez Ministra Edukacji i Nauki objęły również rezygnację z dotychczasowych opiekunów stażu na rzecz wprowadzenia mentorów, których zadaniem jest wspieranie nauczycieli na ich drodze do awansu, pomoc w uzyskaniu przez nich przynajmniej dobrej oceny w ostatnim roku przygotowania do zawodu, co stanowi warunek otrzymania stopnia mianowania. Zajęcia prowadzone przez kandydata ocenia komisja, a awans na nauczyciela mianowanego ma formę egzaminu zewnętrznego.

W paragrafie drugim rozporządzenia z dnia 6 września 2022 roku czytamy, że nauczyciele przygotowujący się do awansu poznają zadania, zasady i organizację pracy szkoły, prowadzą powierzone im zajęcia, realizują zadania dydaktyczne, wychowawcze, opiekuńcze oraz inne wynikające ze statutu szkoły. Ich zadaniem jest również obserwacja pracy mentora i innych nauczycieli, w celu doskonalenia swoich kompetencji, dokonywanie ewaluacji swojej pracy oraz dzielenie się wiedzą z innymi nauczycielami w ramach wewnątrzszkolnego doskonalenia zawodowego. Nauczyciele starający się o awans w stopniu mianowania odbywają przygotowanie w wymiarze trzech lat i dziewięciu miesięcy.

Poprzeczka wyżej - dyplomowanie

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku starania się o awans w stopniu dyplomowanym. Tutaj wymaga się od nauczyciela, który posiada już stopień nauczyciela mianowanego, pięciu lat i dziewięciu miesięcy pracy oraz uzyskania bardzo dobrej oceny pracy w ostatnim roku jej wykonywania, którego dotyczy proces starań o awans.

Zarówno w przypadku jednego, jak i drugiego awansu wymagane jest złożenia odpowiedniego wniosku. Istotną rzeczą jest złożenie wniosków w określonych terminach, które decydują o wszczęciu postępowania, ponieważ komisje egzaminacyjne i kwalifikacyjne wydają decyzje odnośnie stopni nadania do 31 sierpnia i do 31 grudnia każdego roku kalendarzowego. Terminy złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzaminacyjnego i kwalifikacyjnego oraz daty wydania przez organ decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego reguluje art. 9b ust. Karty Nauczyciela. Oprócz wymaganego wniosku istotne jest dołączenie do dokumentacji zaświadczenie dyrektora szkoła do awansu na stopień nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego. Zgodnie z nowymi przepisami awansu w przypadku starań o status nauczyciela dyplomowanego nauczyciel musi wykazać minimalny okres pracy w szkole regulowany Kartą Nauczyciela. Podobne restrykcje dotyczą również zawartości teczki na stopień nauczyciela dyplomowanego, w której powinna znaleźć się analiza wymagań do uzyskania konkretnie tego awansu.

Zbieraj ceryfikaty!

Pierwszym z nich jest wniosek postępowania kwalifikacyjnego oraz zaświadczenie dyrektora szkoły, a następnie dyplomy, świadectwa, zaświadczenia itp., potwierdzające uzyskanie tych i innych dodatkowych umiejętności i kwalifikacji. Wszystkie dokumenty powinny być złożone w kopiach i opatrzone poświadczeniem dyrektora szkoły z datą i adnotacją za zgodność z oryginałem. Istotną rzeczą jest złożenie również aktu nadania stopnia awansu nauczyciela mianowanego oraz karty oceny pracy nauczyciela zawierającej bardzo dobrą ocenę wykonywania obowiązków wraz z opisem i analizą realizacji wymagań dotyczących uzyskania awansu, na które składają się miedzy innymi: doskonalenie warsztatu pracy, umiejętności dzielenia się wiedzą z innymi, wykorzystywanie metod aktywizujących, narzędzi multimedialnych, wykonywanie zadań przydzielonych przez mentora, opracowywanie i wdrażanie innowacyjnych metod dydaktycznych, prowadzenie cyklicznych zajęć szkoleniowych, przeprowadzenie badań naukowych itp. Na końcu kandydata czeka egzamin. I chociaż droga do uzyskania awansu nie jest łatwa, to mimo tego warto wytrwać w niej do końca, szczególnie wówczas, gdy nauczyciel spełnia podstawowe wymogi do otwarcia przewodu awansu zawodowego. Pracując w szkole polonijnej potwierdzamy swoje lata pracy, nabyte kwalifikacje, a na wpadek powrotu do kraju i podjęcia pracy w charakterze nauczyciela w Polsce, awans okazuje się podstawową kartą przetargową i przekłada się na dodatek do pensji zasadniczej. Wówczas na strat, w nowej rzeczywistości zawodowej, brak awansu może okazać się bolesną stratą. W przypadku nauczyciela dyplomowanego może być to dodatek rzędu kilkuset złotych. Na stronie ORPEG-u odnajdujemy poradnik, będący krok po kroku kompendium wiedzy zdobycia awansu zawodowego wśród nauczycieli polonijnych. Zachęcamy do lektury, a wszystkim kandydatom życzymy powodzenia!