Międzynarodowy Dzień Zerowej Tolerancji dla Okaleczania Żeńskich Narządów Płciowych

---

Międzynarodowy Dzień Zerowej Tolerancji dla Okaleczania Żeńskich Narządów Płciowych, obchodzony corocznie 6 lutego, jest jednym z najważniejszych globalnych dni poświęconych ochronie praw kobiet i dziewcząt. Święto ustanowione w 2003 roku z inicjatywy Stelli Obasanjo, pierwszej damy Nigerii, stanowi odpowiedź na praktykę, która mimo międzynarodowego potępienia wciąż dotyka milionów osób na świecie.

Okaleczanie żeńskich narządów płciowych (FGM – Female Genital Mutilation) to zabieg polegający na częściowym lub całkowitym usunięciu zewnętrznych narządów płciowych kobiet lub ich uszkodzeniu bez wskazań medycznych. Praktyka ta występuje głównie w niektórych krajach Afryki, Bliskiego Wschodu oraz Azji, ale w wyniku migracji stała się również problemem obecnym w Europie i innych regionach świata. Według danych organizacji międzynarodowych, setki milionów kobiet i dziewcząt żyją dziś z konsekwencjami tego procederu.

FGM nie ma żadnego uzasadnienia zdrowotnego ani medycznego. Przeciwnie, niesie ze sobą poważne i często nieodwracalne skutki. Wśród nich znajdują się powikłania zdrowotne, przewlekły ból, zakażenia, komplikacje porodowe, a w skrajnych przypadkach zagrożenie życia. Oprócz konsekwencji fizycznych, praktyka ta wiąże się także z długotrwałymi skutkami psychicznymi, naruszającymi poczucie bezpieczeństwa, godności i integralności cielesnej.

Pomimo coraz większej świadomości globalnej oraz licznych zakazów prawnych, okaleczanie żeńskich narządów płciowych wciąż bywa usprawiedliwiane tradycją, normami społecznymi lub błędnie pojmowanymi przekonaniami kulturowymi. W wielu społecznościach jest traktowane jako warunek akceptacji społecznej, małżeństwa lub „czystości” kobiety. To właśnie te mechanizmy sprawiają, że walka z FGM wymaga nie tylko regulacji prawnych, lecz także długofalowej edukacji, dialogu i zmiany postaw społecznych.

Międzynarodowy Dzień Zerowej Tolerancji nie jest jedynie symbolicznym gestem. To okazja do przypomnienia, że prawa kobiet i dziewcząt są prawami człowieka, a ich naruszanie nie może być relatywizowane przez tradycję czy zwyczaj. Dzień ten podkreśla znaczenie wspólnych działań rządów, organizacji międzynarodowych, systemów edukacyjnych oraz mediów w przeciwdziałaniu przemocy ze względu na płeć.

Istotnym elementem walki z FGM jest również odpowiedzialność społeczna, świadomość, że problem ten nie dotyczy wyłącznie odległych regionów świata. Migracje, globalizacja i wzajemne przenikanie się kultur sprawiają, że ochrona dziewcząt przed okaleczaniem staje się wyzwaniem także dla państw europejskich, w tym systemów opieki zdrowotnej, edukacji i wymiaru sprawiedliwości.

Obchodzenie Międzynarodowego Dnia Zerowej Tolerancji dla Okaleczania Żeńskich Narządów Płciowych to moment refleksji nad tym, jak wiele pozostaje do zrobienia. To również przypomnienie, że zmiana jest możliwa tam, gdzie wiedza zastępuje milczenie, a prawa człowieka stają się realnym punktem odniesienia dla działań społecznych i politycznych.

Zerowa tolerancja nie jest hasłem. Jest zobowiązaniem do ochrony godności, zdrowia i życia kobiet oraz dziewcząt, bez wyjątków, bez usprawiedliwień i bez odraczania odpowiedzialności.